19951126

Gedachten op zondagmiddag (column)

Wat een kletskous

De sfeer in De Balie is ontspannen. Zelfs de vier leden van Scientology worden allervriendelijkst bejegend, want we zijn hier niet bijeen om elkaar vliegen af te vangen of oude rekeningen te vereffenen - nou ja, op Joost Flint na dan. Nee, we zijn bijeen omdat we niet de uitspraak in het kort geding kunnen afwachten. We willen nu al weten Hoe Het Zit.

Op ongeveer driekwart van de bijeenkomst stelt voorzitter Niesco Dubbelboer de vraag waarop iedereen heeft zitten wachten: En Karin Spaink? Mr. P.B. Hugenholtz, verbonden aan het Instituut voor Informatierecht van de Universiteit van Amsterdam, doet zijn best om het antwoord nog iets luchtigs mee te geven. 'Ja, die hangt natuurlijk.' De zaal gniffelt. Dat zegt die Hugenholtz maar om Scientology op het verkeerde been te zetten. Toch?
Zou dat waar zijn? Als de zaak zo simpel ligt als mij van verschilende kanten is bezworen, dan begrijp ik niet waarom er zoveel discussie aan is gewijd. En zouden zo'n 150 Internauten zich dan in De Balie hebben verzameld om toe te zien bij het intrappen van open deuren? Zelfs binnen de groep van personen die het Fishman-document op hun huis-pagina hebben staan is over de kansen in de aanstaande rechtszaak heel wat afgepraat.

Een van die personen was Oussama Cherribi. Deze uit Marokko afkomstige carriere-politicus is door Bolkestein in 1993 de VVD binnengehaald, hij moest toen nog gauw lid worden. In april van dit jaar stond hij in Het Parool. Cherribi gaf hoog op van zijn connectivity; hij was de eerste volledig wired volksvertegenwoordiger en hij zat veel op het Internet. Naar zijn mening vielen er via dat medium grote beschavingsoffensieven te verwachten.
Ik besloot hem te benaderen voor een bijdrage aan dat offensief in De Digitale Stad waar de politici het nog altijd lieten afweten. Via het Loket Parlement zijn adres opgezocht. Vreemd genoeg stond daar geen email-adres bij. Daarom gauw een mailtje naar het Loket Parlement. Antwoord moet ik nog altijd ontvangen.

Cherribi bleek in Amsterdam te wonen (Plantage Kerklaan 1), dus een briefje in de bus gegooid. Ik hoorde niets. Bij toeval trof ik hem op een lezing. Ik kwam daar voor de lezing - over de zin van herdenken - en Cherribi kwam er voor de mensen die voor de lezing kwamen. Waarom had hij niets van zich laten horen? Tja, zijn computer stond in Den Haag en hij was in Amsterdam. Maar hij was toch volledig wired?

Naar aanleiding van dat gesprek stuurde ik hem een brief waarin ik de vraag opwierp of hij zich van zijn volksvertegenwoordigerssalaris - alleen al de onkostenvergoeding van Tweede Kamerleden is meer dan tweemaal zo hoog als mijn totale jaarinkomen - geen tweedehands AT plus modem kon aanschaffen zodat hij ook in Amsterdam wired zou zijn? Cherribi belde mij op. We moesten eens praten. Communiceren per email wilde hij niet. Een wonderlijke houding voor een wired kamerlid. Ik had geen behoefte aan een gesprek; ik wilde een beschavingsoffensief per Internet. Ik bleef hem mailen.
Vlak voor zijn verjaardag trof ik Cherribi bij toeval in een snackbar bij zijn huis. Waarom reageerde hij toch nooit op email? Ja, dat DDS daar kwam je zo moeilijk in. Jawel, maar je hebt toch ook een Compuserve-account? (75674.754@compuserve.com) Dan heb je die hele DDS toch niet nodig? Dat was wel zo maar... Volgden enkele onnavolgbare verbale pirouettes.

Eind september haalde hij met zo'n pirouette zelfs de krant. Volgens Cherribi had Rushdie de geheimen van de islam in de openbaarheid gebracht, net zoals Steven Fishman de geheimen van Scientology in de openbaarheid had gebracht. Moslims wilden het boek van Rushdie verbranden en Scientology wilde het Internet verbranden, aldus Cherribi, die daarom het Fishman-document op zijn huis-pagina had gezet. Hij zag dat als een bijdrage aan de strijd voor de vrijheid van meningsuiting. (Het Parool 25 september 1995)
Maar die vrijheid was helemaal niet in het geding. In het geding is op 14 december de vraag of het rechtmatig is documenten die volgens Scientology onder hun copyright vallen zonder toestemming te verspreiden. En Rushdie bracht helemaal geen geheimen over de islam in de openbaarheid. Hij gaf slechts zijn literaire visie op die godsdienst. Dat zou Cherribi, die regelmatig ter moskee gaat, toch moeten weten?

Doordat Cherribi meedeed - een heus VVD kamerlid - kreeg Karin Spaink wat meer moed. Aanvankelijk was ze helemaal niet van plan geweest om het tot een rechtszaak te laten komen schijnt het, maar nu besloot ze door te zetten. Enkele weken voor het kort geding echter blijkt Cherribi te zijn afgehaakt. (Het Parool 25 november 1995) Zijn Fishman-pagina heeft hij verwijderd. Naar eigen zeggen omdat hij door leden van Scientology werd opgebeld (020 - 4205263). Had hij dat niet kunnen zien aankomen dan? En getuigt zijn gedrag niet van een stuitend gebrek aan ruggegraat?

Samen uit, samen thuis; zo heb ik het altijd geleerd. Maar dat was nog voor de wonderbaarlijke teloorgang van de solidariteit. Ik wens Karin Spaink veel sterkte en ik hoop dat zij zich niet van het schrijven van een boek over de kwestie zal laten weerhouden, noch door Scientology, noch door de schandelijk houding van het opportunistische Tweede Kamerlid Oussama Cherribi.

Erik van den Muijzenberg, zondag 26 november 1995


Naschrift: het emailadres van Oussama Cherribi is tegenwoordig 102212.1744@compuserve.com
Bovenstaande column wordt aangehaald in mijn stuk Een kwestie van smaak van 25 februari 1997.
E.P. van den Muijzenberg - Amsterdam